فارس انلاین- روزنامه اعتماد نوشت: خروج امریکا از برجام، فیلترینگ تلگرام، بروز اعتراضات در چند ماه اخیر و مشکلاتی حول قیمت ارز و مسائلی چون بیکاری و رکود، از جمله تحولات مهم این روزها ست؛ تحولاتی که وجهه دولت مستقر تا نهادهای مختلف کشور را تحت تاثیر قرار می دهد. پرسش های زیادی در این باره می توان طرح کرد. اینکه آزمون سخت روحانی در اثنای این تحولات چیست و او به سمت اعتماد سازی رفته یا اعتماد سوزی؟ موفقیت و شکست روحانی تا چه میزان با وجهه نظام در هم آمیخته است؟ عملکرد اصولگرایان در این بین چه بوده است؟ امیر محبیان، تحلیلگر اصولگرا و استاد دانشگاه معتقد است که «دولت هم هزینه «فتح الفتوح» نشان دادن برجام را داد. » او همچنین بیان می کند که « برجام در واقع انتخاب بین بد و بدتر برای ایران بود. » این استاد دانشگاه تاکید کرد که «نباید در برجام به عنوان یک راه حل موقت ماند؛ دلواپسان بعضا دغدغه های قابل فهمی دارند اما اصرار بر سودگیری از این برداشت برای برخورد سیاسی با یک جریان عملا دغدغه های آنها را فاقد حسن نیت می نمایاند، در حالی که شاید به واقع چنین نباشد.» استراتژی نظام در قبال برجام چه باید باشد؟ برجام یک روند طبیعی در تعاملات سیاسی ما نبود، برجام یک اقدام ضروری برای گذار از یک دوره تنگنای اقتصادی- سیاسی جدی بود که با مدیریت دولت امریکا در زمان اوباما و با همکاری سایر کشورهای اروپایی در بستر تبلیغات ضد ایرانی رسوب یافته در اذهان، به وجود آمده بود. فشارهای تحریم عملا اقتصاد ما را با چالش مواجه کرده بود؛ لازم بود در برجام فشارها کاهش داده شود و در عین حال، فضای سنگین تبلیغات ضد ایرانی که «نیت صادقانه» ما را زیرسوال می برد، دگرگون شود. برخلاف آنچه «مذاکرات برد- برد» نامیده شده است، به گمان من این اصطلاح به غلط نوعی مشروعیت به فشارهای غرب و توقع فزاینده در داخل به وجود آورد. قبلا هم گفته ام، برجام در واقع انتخاب بین بد و بدتر برای ایران بود. در همین راستا، با وجود شعارهای دلواپسان که با شاخص آرمانی به برجام نگریسته و فاصله واقعیت تا آرمان (ایده آل) آنها را نگران می کرد، من فاصله برجام با واقعیت نامطلوب جا افتاده توسط غرب را در نظر می گیرم به همین دلیل به گمان من، براساس واقعیت ها، تلاش مذاکره کنندگان ما و انعطاف نظام در گذار از تنگناها قابل توجیه عقلانی و ارزشمند و مبتنی بر واقع بینی بود. اما در مجموع به گمان من نباید در برجام به عنوان یک راه حل موقت ماند؛ دلواپسان بعضا دغدغه های قابل فهمی دارند اما اصرار بر سودگیری از این برداشت برای برخورد سیاسی با یک جریان عملا دغدغه های آنها را فاقد حسن نیت می نمایاند، در حالی که شاید به واقع چنین نباشد. دولت هم هزینه «فتح الفتوح» نشان دادن برجام را داد. برجام یک راه حل موقت ولی ضروری بود. فعلا نیز ما وارد پرده دوم برجام شده ایم. شکست برجام و تلگرام، دولت روحانی را زمین می زند یا خیر؟ این پاسخ را باید دولت آقای روحانی ارایه کند. امّا بحث برجام و تلگرام از جنس واحد نیستند. وجه مشترک آنها «وعده» است، به عبارتی پرسش شما را اینگونه می توان اصلاح کرد که آیا ناتوانی دولت در عمل به وعده ها قادر است دولت را به شکست بکشاند یا خیر؟ پاسخ من در این مورد این است که حتماً عدم تحقق وعده ها اعتبار دولت را مخدوش می کند، روحانی طبعا رای لازم را برای دو دوره ریاست جمهوری گرفته است امّا فقط بالارفتن از نردبان قدرت مهم نیست، پایین آمدن از نردبان قدرت با اعتبار و احترام هم مهم است. قطعا شخص آقای روحانی اعتبار خود را به تعدادی شعار یا وعده مهم گره زده است که در پایان دولت در کارنامه اش منعکس خواهد شد امّا آیا اینها دولت او را زمین خواهد زد یا نه، امر جداگانه ای است، که به معنای زمین خوردن بر می گردد. برجام و تلگرام چه نقشی در زندگی مردم داشته اند؟ برجام و تلگرام دو پدیده دیپلماتیک و فناورانه- ارتباطی هستند، طبعاً در شرایط جدید زیست جدید صورت می گیرد. نباید پدیده های موقت را چنان اهمیتی بخشید که زیستن بدون آنها ناممکن باشد و در صورت فقدان آنها یأس زندگی را فراگیرد. ضمن آنکه مردم ما مثل آب سیال هستند و در برابر هیچ سدی متوقف نمی شوند، در برابر هر مانعی راهی برای عبور می یابند. نظام باید منطق حرکت و نیاز مردم را خوب بشناسد و برای آن برنامه ریزی کند و الا صرفا ایجاد مانع در برابر نیاز نه ممکن است؛ نه مفید. سرنوشت دولت ها چقدر به موفقیت های شان وابسته است؟ در یک نظام دموکراتیک که دولت ها با رأی مردم به قدرت می رسند یا از قدرت کنار می روند، بقای نظام وابسته به دولت ها نیست، امّا سرنوشت دولت ها وابسته به موفقیت خود آنهاست. جمهوری اسلامی یک جریان مستمر چهل ساله است که دولت ها و گرایش های مختلف را در حاکمیت دیده است؛ این دولت ها آمده اند و رفته اند و نظام بر سر جای خود قرار دارد. امّا طبعاً موفقیت دولت ها بر اعتبار نظام افزوده و ضعف دولت ها به اعتبار نظام ضربه می زند. بدنه اجتماعی و افکار عمومی فارغ از هوادار روحانی بودن یا نبودن چه مطالبات و توقعاتی از سیستم دارند؟ ارزیابی های علمی و دقیقی در این مورد صورت گرفته اند. امّا به صورت روشن باید دانست اولاً و بالذات فلسفه وجودی نظام های حاکم، حل مساله است؛ حل مساله مردم در وجوه مختلف. مردم از نظام خواستار حل معضلات خود هستند، معضلاتی که در ابتدایی ترین ولی جدی ترین شکل آن صورت اقتصادی دارد. مردم می خواهند حکومت زندگی را برای آنها راحت تر کند، آینده آنها را در نظر بگیرد و موانع پیش پای آنها را از برابرشان بردارد. حکومت دینی باید علاوه بر محیط زندگی آرام و آسوده که وظیفه هر حکومتی است، تعالی و پاکی زندگی مردم را هم تامین کند. روشن بگویم مردم توقع دارند حکومت در کنار آنها گره گشای زندگی آنها باشد و نه در مقابل آنها. مردم از حکومت احترام می خواهند و بدیهی است که در مقابل باید احترام بگذارند. مردم یاری می خواهند و در مقابل در مواقع سخت به دولت ها یاری می دهند. همه اینها منوط به حفظ رابطه مبتنی بر اعتماد میان مردم و حکومت است. چه شد که تا دیروز که ناکارآمدی و گلایه های افکار عمومی که فقط به جناح های سیاسی نسبت داده می شد، متوجه کل سیستم شد؟ روشن است در ذهن مردم تفکیکی میان نظام و دولت یا سایر قوا نیست، مردم مساله خود را دارند و از حاکمان می خواهند که مشکل آنها را حل کند، نمی توان در هنگام بروز اختلال، دولت را مقصر دانست و در هنگام رسیدن به دستاوردها آن را به نظام نسبت داد یا بالعکس. این تفکیک خیلی در ذهن مردم شفاف نیست. بنابراین اگر کسانی فکر می کنند می شود دولت ها ناکارآمد دیده شود ولی نظام کارآمد، بسیار ساده به مساله نگاه می کنند. یا اگر تصور شود که می توان یک قوه را ناکارآمد یا قوه دیگری را کارآمد نشان داد و در مجموع مردم فقط حسنات را در کارنامه نظام بنویسند، اشتباه است. نظام در ذهن مردم یکپارچه است. این نظام است که باید دغدغه مردم را داشته باشد و گره از کار آنها بگشاید، مردم در صورت مفید دیدن نظام و دولت از آن حمایت می کنند. منافع یک سویه جریان ندارد. مردم هم صادقانه، به فعالیت ها نمره می دهند. باید با مردم راه آمد مردم ما ثابت کرده اند، فهیم هستند و درک بالایی دارند. انقلاب مردم را صاحب درک بالایی در تجزیه و تحلیل رفتارها کرده است. هرکس روی فهم مردم سرمایه گذاری کند، حتما سود خواهد برد. آیا جریان هایی که به دنبال فروپاشی دولت روحانی هستند مفروض به استعفای روحانی و شکست دولتش می توانند کشور را اداره کنند؟ من این مغروض را بدبینانه یا حداقل فاقد مستندات جدی می دانم. محاسبه اینکه شکست دولت به تصویر کارآمدی نظام ضربه می زند، کار دشواری نیست و به گمان من با حداقل درک سیاسی و اجتماعی می توان این معادله را حل کرد. اما اگر بپرسیم که آیا منتقدان روحانی قادر به اداره کشور هستند یا خیر؟ طبعا پاسخ این است که مطمئنا آنها برای خود چنین ظرفیتی قایل هستند، دولت روحانی آخر دنیا نیست، سال 8599 باید دولت دیگری روی کار بیاید. هیچکس نمی تواند دولت روحانی را فاقد اشکال بداند، پاره ای از اشکالات به دولت روحانی و کارکردهای آن بر می گردد و بخشی مشکلات زیربنایی و فرادولتی است که هر دولتی بیاید، گرفتار آن است. وضعیت ما در نظام جهانی که محدودیت هایی را ایجاد می کند، از آن جمله است. دولت پذیرای تعامل روحانی نتوانست گره ها را کاملا باز کند، وضعیت رقبا معلوم است. نیاز کشور با توجه به شرایط فعلی در حوزه های سیاست خارجی، داخلی، اجتماعی و اقتصادی چیست؟ فهرست این نیازها بسیار طولانی خواهد شد، اما من در حوزه اقتصادی حل مشکل کارآمدی را که به مدیریت برمی گردد در رأس مشکلات می دانم. نظام اجرایی ما کارآمد نیست، تشخیص آن هم کار دشواری نیست در هر لحظه شاهد آن هستیم، اگر نظام مدیریت کارآمد باشد، حل مشکلات اقتصادی و اجتماعی مردم کار دشواری نیست یا حداقل ناممکن نیست. در حوزه سیاست داخلی و عمدتا اجتماعی به نظرم سرمایه اجتماعی یعنی اعتماد فیمابین کاهش یافته است. می توانیم به جمعی از هواداران وفادار نظام اشاره کنیم و بگوییم الحمدالله این رابطه هیچ مشکلی ندارد ولی این نوعی خود فریبی است. حکومت با شهروندان طرف است، نه فقط هواداران وفادار خودش، باید رابطه با شهروندان اصلاح شود. باید بر اعتماد افزوده شود. افرادی در کشور قربتا الی الله تلاش دارند هر کجا مردم علاقه ای دارند، در برابر آن بایستند. سیلی به صورت مردم زدن با هر نیتی خدمت به نظام نیست. باید حرمت گذاشت تا حرمت دید. مردم ما احترام را تشخیص می دهند، بی احترامی را هم همین طور. باید ادبیات تعاملی بخش هایی از حاکمیت با مردم اصلاح شود. مردم بیشترین هزینه ها را برای دفاع از انقلاب داده اند و کمترین منافع را برده اند، اما عقب نکشیده اند، در سخت ترین شرایط این مردم بوده اند که با مدیریت نیازهای شان و پذیرش کمبودها برای نظام جای مانور در برابر دشمنان ایجاد کرده و امکان ایستادگی به وجود آورده اند. به گمان من باید بخش های سخت نظام، در قبال عامه مردم یعنی عموم شهروندان نرمشی بیشتر نشان دهند. باید اولویت ها را مجددا بازنگری کرد. مردم موتور محرکه این انقلاب هستند هر کس که کاری کند این موتور خاموش یا دلسرد شود، اشتباه نکرده است؛ خیانت کرده است. مطالبات اجتماعی در حوزه طبقات فرادست، طبقه متوسط و طبقه فرودست چیست؟ مطالبات اقتصادی چرا در دولت های گذشته اصولگرا و اصلاح طلب به صورت پر رنگ مطرح بوده است؟ مطالبه اقتصادی با نیازهای حیاتی مردم سروکار دارد و اولین و مهم ترین مطالبه مردم از حکومت هاست. اگراین مطالبه پاسخ داده شد نیازهای منزلتی جایگاه عرضه بیشتر پیدا می کند. طبقات فرادست و بخشی از طبقه متوسط طبعا به دلیل آنکه مطالبات اقتصادی حادی ندارند، بیشتر مطالبات اجتماعی مبتنی بر آزادی های فردی و اجتماعی را مطرح می کنند ولی طبقات فرودست در صف نخست مطالبات خود، نیازهای مادی را می بینند، امنیت ذهنی آنها تابعی از وضعیت اقتصادی آنها می شود. اخیرا نیز با جهش در قیمت ها مخصوصا ارز که به صورت شاخص دیده می شود، هراس از آینده نامعلوم باعث سقوط ذهنی طبقات متوسط به پرتگاه اضطراب می شود. امیدها به سوی ناامیدی می رود و این بسیار خطرناک است. مطالبات اقتصادی، نیروهای پیگیر جدی را به میدان خواهد آورد و خصلت محافظه کارانه ندارد. برخلاف مطالبات اجتماعی که عموما محافظه کارانه است. براین گمانم که تصمیم گیرندگان نظام باید در شرایط کنونی بعضی از تعریف ها را مجددا انجام داده و روابط و اولویت ها را مجددا تنظیم کنند. رابطه بین مردم و حکومت باید نرم و مبتنی بر اعتماد باشد؛ اعتماد فزاینده ای که بیشتر به رفتار حکومت برمی گردد. پیشبرد ایده ها و آرمان ها در جامعه منوط به پذیرش اجتماعی است و پذیرش اجتماعی منوط به کار فرهنگی، وقتی در این زمینه کوتاهی شد، پیشبرد آرمان ها به هر قیمتی منجر به واکنش های نامطلوب خواهد انجامید. باید آرمانگرا باشیم اما واقع بین.

برچسب ها
منبع خبر ( فارس آنلاین) است. چنانچه محتوای پیش رو را شایسته تذکر میدانید خواهشمند است کد rednews-14813367 را به همراه ذکر موضوع و دلیل قانونی به شماره 50002620000855 پیامک فرمایید.
با استناد به ماده 74 قانون تجارت الکترونیک مصوب 17/10/1382 مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت اخبار قرمز مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.